Autor Julia Malik
W dzisiejszych czasach, wychowaniu dzieci coraz częściej towarzyszą urządzenia elektroniczne wszelkiego rodzaju, takie jak smartfony, tablety czy komputery. Jako współczesne społeczeństwo jesteśmy ciągle zapracowani, przemęczeni, a przez to zamiast poświęcić dziecku czas i uwagę po ciężkim dniu w pracy, wygodniejszą alternatywą jest zajęcie uwagi dziecka dzięki np. włączeniu mu bajki na tablecie. Oczywiście technologia cyfrowa ma też swoje dobre strony, między innymi dzieci mają dostęp do wszelkiego rodzaju pomocy edukacyjnych lub platform wspierających ich rozwój poznawczy. Czy korzystanie z urządzeń elektronicznych niesie więc więcej korzyści, czy zagrożeń dla zdrowia psychicznego i odpowiedniego rozwoju dziecka?
Zagrożenia wynikające z nieodpowiedniego korzystania z technologii
Cyberprzemoc
Podczas korzystania z mediów społecznościowych lub forów internetowych, ludzie często czują się anonimowi przez co odczuwają mniejszą odpowiedzialność za to, co piszą do innych. Udzielając się na platformach tego typu, dziecko jest narażone na hejt lub nękanie, co może prowadzić do obniżenia poczucia własnej wartości, chorób psychicznych lub w skrajnych przypadkach – do myśli samobójczych.
Uzależnienie od komputera/Internetu
Szczególnym zagrożeniem, które może spowodować uzależnienie jest korzystanie z mediów społecznościowych lub granie w gry komputerowe, ponieważ nasz mózg wytwarza w tym czasie nadmierną dawkę dopaminy – hormonu szczęścia, przez co bardzo łatwo o utracenie kontroli nad czasem spędzonym przed komputerem. Pomoc w uzależnieniu dziecka może przynieść prowadzenie tzw. ,,dziennika głodu’’, umożliwi to odzyskanie kontroli nad własnymi uczuciami i myślami.
Link do dziennika: https://emocjepro.pl/wpcontent/uploads/2017/11/dziennik-g%C5%82odu.pdf
Zaniedbywanie zdrowej dawki ruchu
Brak ruchu i siedzenie przez długi czas w pozycji statycznej, może powodować zwiększone ryzyko wystąpienia nadwagi, problemów ze wzrokiem czy wad postawy. Dzieci często wolą spędzić czas przed ekranem komputera niż wyjść pobawić się na dworze, zaniedbując przez to swoją kondycję fizyczną.
Dążenie do nierealnego ideału piękna
Przeglądając media społecznościowe możemy bardzo często spotkać się z publikacjami zdjęć przedstawiających kobiety o nienaturalnie idealnej figurze lub twarzy. Kiedy mała dziewczynka widzi takie zdjęcia, może bardzo łatwo wpaść w kompleksy, mimo, że takie publikacje zwykle są edytowane w photoshopach, a więc dziecko stara się dorównać ideałowi piękna, który w rzeczywistości nie istnieje.
Zaburzenia snu
Korzystanie z urządzeń elektronicznych przed snem powoduje problemy z zasypianiem oraz obniżoną jakość odpoczynku. Dzieje się tak za sprawą światła niebieskiego wytwarzanego przez ekrany, które powoduje hamowanie wydzielania melatoniny – hormonu odpowiedzialnego za sen.
Izolacja od rówieśników i bliskich
Dziecko uczy się bezpośrednio przez naśladowanie innych, dlatego poprzez zawieranie internetowych znajomości kosztem tych prawdziwych, rozpoznawanie komunikatów niewerbalnych nie jest w stanie prawidłowo się rozwinąć. Jeśli dziecko samotnie spędza swój wolny czas tylko przy np. korzystaniu z komputera, to izoluje się od świata i nie ma możliwości rozwijania swoich umiejętności komunikacyjnych, a także utrzymywania relacji z rówieśnikami.
Korzyści płynące z odpowiedniego korzystania z technologii
Wsparcie w edukacji szkolnej
Dzięki korzystaniu z internetu mamy możliwość wyszukania informacji w szybkim tempie, na interesujące nas tematy. Dostępne są różne, interaktywne aplikacje edukacyjne, kursy online czy platformy do nauki języków. Internet może skutecznie wspierać proces edukacji dziecka, jednak zawsze należy zwracać uwagę na to, czy wyszukane informacje są na pewno prawdziwe i zweryfikowane.
Rozwój kreatywności
Istnieją także aplikacje lub programy do rysowania np. na tablecie, lub filmiki na platformie YouTube, gdzie krok po kroku przedstawione są różne, kreatywne pomysły typu ,,Zrób to sam’’. Dzięki temu dziecko może rozwijać swoją wyobraźnię i zdolności manualne.
Utrzymywanie kontaktów społecznych
Zdecydowanym ułatwieniem w utrzymywaniu kontaktów na odległość z rodziną lub rówieśnikami, jest możliwość pisania do siebie SMS-ów lub wideorozmowy, gdzie możemy nawet zobaczyć się z osobą, z którą rozmawiamy.
Wsparcie dla dzieci z trudnościami
Dla dzieci z zaburzeniami rozwojowymi, takimi jak autyzm czy ADHD, zostały stworzone specjalne aplikacje wspomagające ich rozwój kompetencji społecznych czy rozwojowych.
Jako przykład można wymienić cieszącą się popularnością serię aplikacji przyjaznych dla dzieci z autyzmem: https://www.fundacja.iwrd.pl/nasze-projekty/aplikacje-do-terapii-autyzmu
W jaki sposób znaleźć równowagę?
Kluczowe jest wypracowanie odpowiedniej umiejętności korzystania z technologii cyfrowej, aby nasze dziecko czerpało z niej jak najwięcej korzyści i wsparcia w rozwoju. Oto parę, przydatnych wskazówek dla rodziców:
- Kontrolowanie czasu, który dziecko spędza na korzystaniu z urządzeń elektronicznych.
- Zachęcanie do częstego, aktywnego spędzania czasu z rówieśnikami lub rodziną, choćby w formie spaceru na świeżym powietrzu.
- Nadzorowanie treści, do których dziecko ma dostęp.
- Edukowanie na temat cyberprzemocy i innych możliwych zagrożeń płynących z korzystania z internetu.
- Wspólne korzystanie z cyfrowych dóbr w sposób pożyteczny, np. poprzez oglądanie filmu edukacyjnego.
Warto zwrócić szczególną uwagę na to, aby dziecko potrafiło samodzielnie korzystać z technologii cyfrowej odpowiedzialnie i świadomie. Obecnie technologia jest nieodłącznym elementem naszej codzienności, dlatego istotne jest umiejętne z niej korzystanie, jak i czerpanie korzyści bez negatywnych konsekwencji dla zdrowia psychicznego naszego dziecka.
Źródło: https://splosiniec.szkolna.net/dla-rodzicow/dzieci-i-technologia-wplyw-nowoczesnych-technologii-na-rozwoj-dzieci-i-mlodziezy
