Czym jest dręczenie?
Znęcanie się nad kimś jest określane jako powtarzalne zachowania mające na celu zdenerwowanie lub zranienie drugiej osoby. Dręczenie może także przybierać różne formy, począwszy od pośrednio przekazywanych, krzywdzących słów do bezpośredniej agresji werbalnej lub fizycznej. Można wyróżnić jednak trzy, główne rodzaje dręczenia:
Dręczenie jawne – wyrażane jest w bezpośrednim kontakcie, tzw. ,,twarzą w twarz’’, bez użycia środków masowego przekazu. Przybiera formę werbalną (obelgi, dyskryminujące komentarze, napaść słowna czy dokuczanie), lub formę fi zyczną (bicie, niszczenie mienia, kopanie, szczypanie).
Dręczenie ukryte – ten rodzaj jest dużo trudniejszy do wykrycia, ponieważ ma charakter pośredni i niewidoczny. Oprawcy nie przyznają się do swoich złych zamiarów i zamiast tego np. rozsiewają krzywdzące plotki, kłamią, stosują obraźliwe gesty czy lekceważący wyraz twarzy, opowiadają obrzydliwe żarty, szyderczo naśladują drugą osobę, a nawet zachęcają innych do zaszkodzenia reputacji i społecznego wykluczenia ofi ary.
Cyberprzemoc – jest to najbardziej uciążliwy rodzaj dręczenia, ponieważ ofi ara nie może nawet na chwilę odpocząć od krzywdzących działań oprawcy. Gdy nękanie odbywa się w szkole, zwykle dziecko może znów poczuć się bezpiecznie po powrocie do domu, w świecie wirtualnym jednak dręczyciel ma możliwość ciągłego kontaktu z dzieckiem np. poprzez wiadomości tekstowe na portalach społecznościowych, SMS-y lub maile. Obraźliwe treści mogą być także udostępniane szerszemu gronu odbiorców, co tylko pogłębia wyrządzaną krzywdę.
Jak uczyć dziecko odpowiednich zachowań społecznych i obrony przed nękaniem?
Bycie rodzicem jest związane ze sporą odpowiedzialnością aby przekazać dziecku odpowiednie wartości i wykształtować prawidłowe zachowania społeczne. W wychowaniu niezbędny jest balans pomiędzy stosowaniem sztywnych reguł, a zaufaniem dziecku i zapewnieniem mu swobody wyboru. Najczęściej zdarza się, że w rodzinach w których panują zbyt rygorystyczne zasady i częste karanie za nieposłuszeństwo, w dziecku budzi się bunt i agresja, którą może wyładowywać na swoich rówieśnikach w szkole i poza nią. Należy więc zadać pytanie – w jaki sposób kształtować w dziecku prawidłowe wzorce zachowań? Oto kilka wskazówek:
- Wyjaśnienie potrzeby istnienia zasad – które są ważne i dlaczego należy ich przestrzegać.
- Stosowanie nagród w postaci np. pochwały gdy dziecko zachowa się odpowiednio w sytuacji społecznej.
- Dyskutowanie na temat alternatyw rozwiązywania problemów i przedstawienie tego, jak my poradziliśmy sobie w danej sytuacji np. podczas problemu w pracy (dziecko dostaje przykład, że i ono może dać sobie radę w trudnej sytuacji).
- Uświadamianie dziecka o istocie zachowań empatycznych, szacunku do innych i akceptacji
dla odmienności w kontaktach społecznych. - Wzmacnianie pewności siebie dziecka, uczenie asertywności i komunikowania swoich
potrzeb i uczuć w sposób bezpośredni. - Zapewnienie, że dziecko może znaleźć się w bezpiecznej przestrzeni i uniknąć dręczenia ze
strony rówieśników kiedy jest w towarzystwie dorosłych.
Jak rozpoznać, że dziecko jest prześladowane lub samo pełni rolę dręczyciela?
- Unikanie chodzenia do szkoły
- Drażliwość, obniżenie nastroju
- Izolowanie się
- Gorsze wyniki w nauce
- Siniaki na skórze, potargane ubrania
- Brak zainteresowania czynnościami, które dotychczas sprawiały dziecku przyjemność
Jak okazać odpowiednie wsparcie nękanemu dziecku?
- Uznanie i docenienie dziecka, które zdobyło się na odwagę o poinformowaniu o tym, że jest
dręczone. - Uszanowanie granic i nie naciskanie na dziecko, jeśli w pewnym momencie wycofuje się z
dalszego informowania o swoich uczuciach lub działaniach oprawcy, należy wykazać się
wtedy cierpliwością. - Zapewnienie, że dziecko ma oparcie w najbliższych, jest kochane i nie jest pozostawione
samemu sobie. - Omówienie możliwości i strategii poradzenia sobie w danej sytuacji, bez użycia przemocy w
odpowiedzi. - Rozmowa z nauczycielem lub dyrektorem.
- Umówienie dziecka na wizytę u szkolnego psychologa.
- Utrzymywanie kontaktu z placówką do momentu ustania prześladowania, regularne
rozmowy z opiekunem dziecka.
Aplikacje i strony internetowe stworzone do wspierania zdrowia psychicznego:
Autor Julia Malik
