Artykuł Dręczenie i prześladowanie dziecka – techniki wsparcia i pomocy pochodzi z serwisu .

mgr Agata Bańczyk

Masturbacja dziecięca – jak sobie z nią radzić?

Freudowska teoria rozwoju psychoseksualnego

Seksualność dziecięca może wydawać się dość kontrowersyjnym tematem. Tymczasem jest to zjawisko normatywne, istotne na poszczególnych etapach rozwojowych. Ważną z perspektywy tej problematyki postacią jest Sigmunt Freud, twórca nurtu psychoanalitycznego. W swoich pracach Freud promował podejście podkreślające, że dzieciństwo jest okresem kluczowym dla kształtowania się osobowości oraz zachowań przejawianych w dorosłości.

Freudowska teoria rozwoju psychoseksualnego dzieli okres dzieciństwa na pięć stadiów. Nieprawidłowe „przejście” któregoś z nich może sprawić, że rozwój jednostki zatrzyma się na konkretnym stadium lub rozwinie się fiksacja. W obu przypadkach objawy niepowodzenia mogą wpływać na życie dorosłe.

Z perspektywy teorii Freuda za szczególny czas, gdy w dziecku wzrasta zainteresowanie seksualnością, można uznać stadium falliczne, przypadające na okres pomiędzy 3. a 6. rokiem życia. Zachowania dominujące na tym stadium będą miały na celu stymulację sfer erogennych. Na tym etapie sferą erogenną (dającą wyjątkową przyjemność) stają się zewnętrzne narządy płciowe – penis i łechtaczka. Zarówno u chłopców, jak i dziewczynek penis staje się organem, które powoduje szczególne zainteresowanie. Jego brak jest przez dzieci postrzegany jako niedostatek.

Identyfikacja tożsamości seksualnej przebiega poprzez identyfikację z rodzicem tej samej płci. Jej przejaw jest zauważalny w zabawach, podczas których dzieci odgrywają role męski lub żeńskie, jako proces utożsamiania się z matką bądź ojcem.

Zainteresowanie narządami płciowymi będzie miało odzwierciedlenie w zabawach. Przykładem może być „zabawa w doktora”- jedno z dzieci przyjmuje rolę doktora, a drugie pacjenta, który musi się rozebrać, aby doktor mógł go przebadać. W tego typu zabawach dzieci poznają swoje ciała – istniejące pomiędzy nimi podobieństwa oraz różnice. „Badania lekarskie” mogą odbywać się zarówno pomiędzy dziećmi tej samej oraz przeciwnej płci.

Rozmowy z dzieckiem o seksualności

W tym czasie mogą pojawiać się pytania budzące w rodzicach zakłopotanie, np. Dlaczego dziewczynki nie maja penisa? Zmieszanie oraz zbywanie dziecka może mieć odwrotny skutek – dziecko zacznie częściej prezentować zachowania nawiązujące do sfery seksualnej, aby prowokować rodziców, u których dostrzegły dramatyczną reakcję.

Dlatego fakt czy rodzic podejmie z dzieckiem rozmowę na temat seksualności oraz sposób, w jaki to zrobi, są istotną kwestią. Dziecko w każdym wieku można wytłumaczyć podstawowe różnice pomiędzy ciałem kobiety a mężczyzny. Przy każdej rozmowie podejmującej ten ważny temat rodzic powinien zachować spokój oraz cierpliwie wysłuchać dziecka.

Cenny wyznacznikiem rozmowy o seksualności jest dostosowanie się do tempa dziecka – dozowanie informacji do tych, które w tym czasie jest w stanie przyjąć. Gdy będzie gotowe zacznie zadawać kolejne pytania dotyczące seksualności człowieka. Nie należy unikać tematu podjętego przez dziecko, lecz jednocześnie uświadamiać je stopniowo. Jest to ważne ponieważ pytania zadawane przez dziecko często są wynikiem etapu rozwojowego, na którym się znajduje. Dlatego podążanie za dzieckiem może pomóc w budowaniu naturalnego i swobodnego podłoża do odnajdywania się przez nie we własnej seksualności. 

Wprowadzanie dziecka w tematykę seksualności w pewnością może wiązać się z poczuciem skrępowania, a nieraz wręcz budzić opór. Jednak należy pamiętać, że jest to obszar ważny z perspektywy całościowego rozwoju. Dlatego ważna jest postawa, jaką rodzic będzie przyjmował oraz ciepła i swobodna atmosfera, podejmowanej w tej kwestii rozmowy.

BIBLIOGRAFIA:

M. Nowak, A. Gawęda, M. Janas-Kozik, Fizjologiczny rozwój psychoseksualny dzieci i młodzieży, „Seksuologia Polska”, 2010, 8(2), s: 64-70

Artykuł Seksualność dziecięca pochodzi z serwisu .

Czy rozmowa w ogóle jest potrzebna?

Należy liczyć się z tym, że dzieci przeżyją szok dowiadując się o rozwodzie. Jeśli nie spodziewały się rozstania rodziców, zapewne będą przerażone i zaskoczone. W tym momencie rozpada się ich świat, a wyobraźnia podsuwa najczarniejsze scenariusze dotyczące przyszłości. Wspomnienie to zostaje w pamięci na całe życia. Dzieci nie akceptują często rozstania rodziców, mogą chować żal do obojga rodziców lub tego, które uznało winne za rozwód. Często to myślenie zmienia się dopiero w momencie zetknięcia się z problemami we własnym związku.

W sytuacji rozwodu nadchodzą zmiany, które rodzą lęk przed przyszłością dziecka. Dlatego też rozmowa jest konieczna i powinna zawierać rzetelne informacje dotyczące organizacji życia dziecka oraz zapewnienia o miłości i trosce. Powinna również uwzględniać potrzeby dziecka.

Kiedy pojawia się decyzja o rozwodzie, warto przeprowadzić rozmowę jak najwcześniej, ograniczyć czas trzymania w niepewności i strachu dzieci. Odkładanie rozmowy z dzieckiem nie pomoże mu uniknąć cierpienia związanego z rozwodem. Zawiedzone nadzieje przynoszą ból wszystkim członkom rodziny i stanowią okazję do poznania siebie. Zmuszają nauczenia się tego w jaki sposób przejść żałobę, aby osiągnąć równowagę wewnętrzną – dopuścić do siebie uczucia, po czym je odsunąć.

Wskazówki pomocne w przygotowaniu się do rozmowy:

• Dobierz słowa, które dziecko zrozumie

• Lepiej rozmawiać razem czy osobno?

Lepiej kiedy mama i tata tworzą wspólny front razem i wspólnie rozmawiają o swoich planach z dziećmi. To najlepsze rozwiązanie. Pokazuje dziecku, iż rodzice wspólnie podjęli decyzję i potrafią się porozumieć. Najważniejszym jest tu – nie obwinianie siebie nawzajem. Jeśli tak się stanie, dzieci nie muszą  wysłuchiwać strasznych historii krzywd oraz stawać za którymś z rodziców. Nie czują się obciążone winą za rozstanie. Nabierają przekonania, że mimo rozwodu rodzice zadbają o nie i będą potrafili się porozumieć, a to bardzo ważne, choć nie zawsze możliwe. Rozmowa powinna odbyć się w bezpiecznym miejscu, dziecko w efekcie może wybiec, trzasnąć drzwiami lub rozpłakać się. Przestrzeń wokół powinna umożliwić dziecku wyrażenie emocji bez osób trzecich.

• Co zostanie takie samo, co się zmieni?

Przygotowując się do rozmowy z dzieckiem pamiętaj o jego punkcie widzenia. Dziecko potrzebuje informacji o tym, jak zmieni się jego życie. Ważne jest zatem uwzględnienie wielu szczegółów dotyczących zasad – kto będzie je zawoził i odbierał ze szkoły, czy zmieni się harmonogram zajęć dodatkowych, kto pomoże w lekcjach, jak może skontaktować się z rodzicem za którym tęskni. Spróbujcie odnaleźć plusy i minusy nowej organizacji życia. Pojawią się również pozytywne aspekty sytuacji – mniej kłótni, koniec z napiętą atmosferą, spokój, nieutrudniony kontakt z  mamą lub tatą.

• Małżeństwo i rodzicielstwo

Wytłumacz dziecku różnicę pomiędzy małżeństwem i rodzicielstwem. Pewne rzeczy się zmieniają/rozpadają, jak małżeństwo, jednak rodzicielstwo zostaje bez zmian. Trzeba wytłumaczyć dziecku, że mama i tata zawsze będą ze sobą związani i zawsze będą dbali o nie, mimo rozstania. Rodzicami jest się na całe życie. Odpowiedzialność za te role trwa również po rozwodzie.

• Proste wyjaśnienia oparte na faktach

WAŻNE – nie musisz wprowadzać dziecka w przyczynę rozwodu! Jest to niewskazane, aby informować dziecko o intymnych sprawach dorosłych, tj. zdrady, nieporozumienia na tle finansów, wartości, przekonań itp. Unikaj mówienia źle o współmałżonku. Wystarczy wyjaśnienie, iż nie zgadzacie się w wielu kwestiach, różnicie się, a w waszym związku jest więcej nieszczęścia niż szczęścia.

Dziecko patrzy na rodzica, jako na ojca lub matkę, nie jako męża lub żonę. Tak powinno pozostać. Mówiąc źle o partnerze odpychasz od siebie córkę/syna i szukasz sojusznika w walce z drugą najważniejszą osobą w jego życiu. Nie mieszaj ról małżeńskich i rodzicielskich.

• Trzy informacje na raz

Rozmowy dotyczące rozwodu nie przebiegają podczas jednego spotkania. Proces rozwodowy trwa zwykle długo, co przeciąga sytuację niepewności. Po rozstaniu przed dzieckiem stają nowe wyzwania. Nie sposób wytłumaczyć je wszystkie dziecku w jednej rozmowie. Staraj się, aby w każdej z nich były 3 informacje. Więcej może być dla dziecka nie do przyjęcia.  Poniżej opisane zostały przykłady takich „trójek”, które można wykorzystać lub stworzyć swoje:

• Miłość i wsparcie

Zapewniaj dziecku o miłości. Spróbuj nabrać sił, aby być dla niego wsparciem. Nie bagatelizuj i nie krytykuj. Uważnie dobieraj słowa. Doceniaj dziecko i chwal. Spraw, aby nie czuło się winne sytuacji rozwodu, pozwól na wyrażenie uczuć. Używaj dobrych i pozytywnych słów. Okazuj wsparcie w sytuacji, gdy zachowuje się źle i odrzuca Cię, smuci i cierpi. Kiedy cierpi wskaż wskazówki co może zrobić, by poczuć się lepiej. Powiedz po czym rozpoznać emocje, zachęcaj do zadawania pytań. Nastolatka zapytaj o to, co wzbudza w  nim wściekłość, lęk lub smutek. Zaakceptuj to i  opowiedz o tym, co sam czujesz.

• Pomóż dziecku poznać emocje

Naucz dziecko rozpoznawać i rozumieć, to co czuje. Opisuj fizyczne objawy emocji, np. smutek wiąże się z płaczem, uściskiem w gardle, uściskiem w klatce piersiowej, złość – przyspieszonym oddechem, zaczerwienieniem na twarzy, zaciśniętymi mięśniami, tęsknota – bólem brzucha itp. Wykorzystaj wiedzę o swoim dziecku i przypomnij mu jak objawiają się u niego dane emocje.

• Czy rozmawiać również z młodszymi dziećmi?

Unikaj sytuacji, w której spośród rodzeństwa wyjawisz prawdę tylko starszemu dziecku. Jest to niezwykle obciążające dla starszego dziecka. Zachowanie tajemnicy pochłania energię, podobnie jak opieka stanem emocjonalnym młodszego rodzeństwa. Młodsze natomiast otrzymuje wtedy przekaz – „nie poradzisz sobie z tym”, a i tak będzie musiało zmierzyć się z nową sytuacją. Odmienne traktowanie jest dla dzieci zawsze jest przykre!

• Dbaj o siebie

To bardzo ważne, aby pokazać dziecku jak dbać o siebie, aby samemu mieć siły na opiekę nad dzieckiem oraz po to, by samo nauczyło się dbałości o siebie. Wysypiaj się, dobrze się odżywiaj, pamiętaj o aktywności fizycznej, spędzaj czas z osobami, które są miłe i pozytywne, kontroluj czas zamartwiania się,  skupiaj się na rzeczach, które Cię otaczają, zaangażuj się w pomoc innym w formie drobnych małych uczynków, często się uśmiechaj.

• Jak rozmawiać z nastolatkiem?

Okres dorastania jest nie lada wyzwaniem dla każdego chłopca i dziewczyny. Jest to czas dużych zmian w wyglądzie, osobowości. Nawet w idealnych warunkach porozumiewanie z rodzicami zaburzają zmiany nastroju, trudności w rozumieniu i wyrażaniu emocji oraz słabsze zdolności komunikacyjne oraz bunt. W rozmowie z nastolatkiem należy zachować spokój, niezbyt mocno wpatrywać się w oczy, usiąść na rogu stołu i bacznie obserwować jego reakcje. Im bardziej wasze dziecko jest wzburzone – krzyczy, wyraża żal lub pretensje, tym bardziej potrzebuje waszego wsparcia. Musi poczuć, że je wysłuchacie mimo jego przesadnych reakcji.  Sprawdźcie, czy dobrze zrozumieliście, co czuje dziecko parafrazując. Zapytajcie „Czy dobrze zrozumiałem, że…?” Wysłuchane i zrozumiane będzie chętniej wracało do rozmowy.  Pozwólcie nastolatkowi samodzielnie wracać do rozmowy w każdej chwili. Pozwólcie mu samodzielnie znajdować sposoby rozwiązywania swoich problemów, nie spiesząc się z podawaniem pomysłów lub recept. Zaoferuj swoją obecność i gotowość do pomocy. Staraj się nawet swojemu dojrzałemu dziecku powtarzać, że je kochasz, a wasza miłość jest wystarczająco silna, aby sprostać każdej sytuacji.

• Słowa czy czyny?

Bądź spójny. Potwierdzaj czynami, to co mówisz.  Baw się z dzieckiem, rozmawiaj z nim, razem gotujcie, wychodźcie do kina lub ZOO. Pokaż dziecku, iż możecie wiele rzeczy robić razem mimo rozwodu, a świat jest piękny. Pojawią się wtedy przyjemne emocje, które wpływają na poczucie bezpieczeństwa u dziecka i utrwalają wartości. Codzienna rutyna pomoże dziecku poczuć się bezpiecznie, zadbaj o nią i w miarę możliwości spróbujcie wprowadzić w obu domach te same warunki.

• Podsumowanie

Zastanów się po rozmowie, co poszło dobrze a co źle? Jak jeszcze mogę sobie pomóc? Na ile jestem w stanie wesprzeć swoje dziecko? Jakie emocje pojawiły się u niego, a jakie jeszcze mogą wystąpić? Które zachowania i słowa go uspokoiły? Jakich informacji potrzebowały dzieci, by czuć się pewnie?

Jeśli potrzebujesz wsparcia w tej trudnej chwili, zwróć się o pomoc do specjalisty, który pomoże Ci przejść ten etap twojego życia.

Powodzenia!

Artykuł Co powiedzieć dziecku o rozwodzie? pochodzi z serwisu .

Artykuł Podsumowanie informacji o wojnie pochodzi z serwisu .

BĄDŹ POZYTYWNY

Zasady dotyczące nagród:

– zachowanie dziecka musi być warte podejmowanego wysiłku,

– dziecko musi być w stanie konsekwentnie kontrolować swoje zachowanie,

– rodzice są w stanie konsekwentnie wprowadzać plan w życie,

– jest to problem dziecka,

– nagroda musi dawać szansę na zmianę zachowania (za pomocą kar nie zwalczy się zapominalstwa),

– dzieci o specjalnych potrzebach wymagają natychmiastowych nagród oraz komentarzy swojego postępowania,

– większość osób pociągają najbardziej atrakcyjne bodźce,

– ustanowione zasady należy zwięźle powtarzać przed zastosowaniem,

– nagrody wymagają częstych zmian, aby zachować moc,

– obietnicą nagrody może być propozycja wspólnej zabawy.

Pamiętaj, że negatywne wzmocnienie nie poprawia postawy dziecka – groźby zmieniają zachowanie dziecka, lecz nie wpływają na motywację wewnętrzną.

Unikaj nakręcania „spirali niechęci” – unikaj sytuacji, w której obie „strony” gotowe są wyrecytować litanię wzajemnych pretensji. Ktoś musi najpierw wyrwać się z tego zaklętego kręgu i raczej nie będzie to dziecko. Rodzic powinien wykonać pierwszy krok i nie oczekiwać natychmiastowych rezultatów oraz wdzięczności. Niechęć i gniew mogą uzależnić.

Nie bądź „złym gliną” – stosując kary nie bądź złośliwy. Złośliwość rodzi niechęć. Kara sama w sobie wystarcza.

Unikaj 4 grzechów głównych wg dr Phelana:

– Nie naprzykrzaj się

– Nie pouczaj

– Nie kłóć się

– Nie udzielaj nieplanowanych, spontanicznych „rad”

Unikaj kłótni – zrezygnuj z obwiniania – unikaj kłótni opartych na poszukiwaniu winnego. Np. „Przykro mi, że miałeś pecha i nie zdążyłeś na czas wrócić do domu. Musisz teraz ponieść konsekwencje, które razem uzgodniliśmy, takie są zasady”.

Krytykuj zachowanie, nie osobę.

• Unikaj debetu na koncie relacji z dzieckiem – wyobraź sobie, że twoja relacja z dzieckiem to konto bankowe, na którym umieszczasz dobre i złe chwile. Twoim celem jest wyjście na plus. Dbaj o to, aby nie stracić okazji do pozytywnych przeżyć. Podejmując interakcje z dzieckiem, zawsze pytaj siebie „czy to, co chcę powiedzieć lub zrobić wzbogaci czy też uszczupli moje konto? Czy nie jestem na drodze do ponownego wpadnięcia w spiralę niechęci?  
• Pamiętaj, że kara nie jest okazją do pognębienia dziecka, ale szansą na poprawienie jego przyszłych relacji – celem kary nie jest wyrównanie rachunków, ani też pognębienie dziecka. Skromna, natychmiastowa kara, jak również kara wydłużona w czasie odniosą ten sam skutek. Nie warto nakręcać spirali niechęci. Jeśli musisz zastosować karę, zrób to natychmiast i w kontrolowany sposób.
• Ofiaruj pomoc w chwili, gdy jest potrzebna – dzieci pragną wsparcia w chwilach słabości, a nie komentarzy po fakcie. Przeważnie dzieci wiedzą, co mają zrobić, ale nie potrafią zrealizować tego planu. Wiedzą, że powinny przyjść na zajęcia przygotowane, i zdają sobie sprawę, ze jeśli nie zrobią zadania dostaną złą ocenę. Częściej jednak nie wiedzą, co z tym zrobić. Karanie ich za to porównywalne jest do karania dziecka z dysleksją do mylenia „b” z „d”. Kiedy zrozumiemy, iż kary nie działają, będziemy w stanie pomóc dziecku, przez okazanie wsparcia w chwilach, gdy tego potrzebuje, zamiast dziwić się, że coś mu się nie udaje.

Czasami bycie pozytywnym nie wystarcza…

BĄDŹ SPOKOJNY

Miej łagodzący, a nie zaogniający wpływ – kiedy do głosu dochodzi gniew lub strach, daj wszystkim chwilę oddechu Pamiętaj, że chwili odpoczynku potrzebuje także rodzic. Poważna dyskusja może odbyć się tylko w spokojnej atmosferze. Pamiętaj, że negatywne zachowanie dziecka zazwyczaj spowodowane jest tym, że dziecko traci kontrolę, a nie jego złą wolą. W przypadku dzieci wybuchowych pierwszy krok to zatrzymanie. Twoim celem jest zapobieganie zbyt gwałtownym atakom. Przewidujemy problemy i staramy się wyjść im naprzeciw – zatrzymujemy się, uspokajamy i negocjujemy, jeśli to możliwe.

Stosuj Plan B:

• Unikaj dużych kłótni, zanim się rozpoczną – kiedy coś zaczyna się źle układać, skieruj dziecko ku prawidłowemu zachowaniu zamiast je krytykować.
• Samemu decyduj o kłótniach – czy dana różnica zdań jest warta pogorszenia relacji z dzieckiem? Pamiętaj, że to nie wojna. Zastanów się, co chciałbyś żeby Twoje dziecko zapamiętało…
• Ostrzegaj o przechodzeniu do kolejnej czynności – omawiaj plany z wyprzedzeniem i ostrzegaj dziecko o zmianach. Niech młody człowiek powtórzy na głos warunki, na które przystał. Dobrze jest też negocjować z dzieckiem. Odrobina cierpliwości z Twojej strony może pomóc uniknąć niepotrzebnego konfliktu.
• Patrz na „prędkościomierz stresu” – zapobiegaj sytuacji, gdy poziom stresu będzie zbyt wysoki na to, aby jakikolwiek rodzaj interwencji był skuteczny. Lepiej zapobiegać, niż ponosić konsekwencje wydarzenia.

„Po prostu się zatrzymaj” – klucz zarówno dla dziecka, jak i Ciebie – kiedy się uspokoisz, właściwa reakcja na zachowanie dziecka wyda Ci się niemal oczywista. Proponuj dziecku uspokojenie, tłumacz mu, że nie jest ono karą. Sam również znajdź sobie relaksującą czynność. Kiedy się zatrzymacie, przypomnij dziecku ustanowioną zasadę postępowania, po czym się wycofaj. Wróć później, kiedy się uspokoicie.  Spokojnie przypomnij dziecku zasadę postępowania lub czynność, która ma nastąpić i zakończ dyskusję.

Zachowaj spokój – zachowaj spokój, a kiedy go osiągniesz – negocjuj z dzieckiem. Opiekunowie powinni dawać przykład kompromisu, nie braku elastyczności. Cóż jest złego w pozwoleniu dziecku na poszukiwanie rozwiązań? Nie powoduje to utraty kontroli dorosłego. Dorosły zawsze może zdecydować, jaki rodzaj kompromisu można zaakceptować.

Do dzieła! To takie proste 😊

Artykuł Jak zmieniać zachowanie dziecka pochodzi z serwisu .

Jak uczyć się z dzieckiem z ADHD i trudnościami w koncentracji?

Rodzice odgrywają kluczową rolę w wychowaniu i rozwoju dzieci. Najczęściej to właśnie oni starają się pomagać dzieciom w nauce nowych rzeczy, tak aby stawały się samodzielne i odpowiedzialne. Dlatego tak ważna jest świadomość, że prawidłowa, pomysłowa organizacja codziennych czynności, może znacząco ułatwić obowiązki całej rodziny i zbudować wzajemne zaufanie. W przypadku dzieci z ADHD jest to wyjątkowo istotne, z racji że potrzebują one więcej czasu, cierpliwości i starań ze strony rodziców do prawidłowego funkcjonowania.

Co to jest ADHD?

To inaczej zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi. Rozwija się wczesnym dzieciństwem i objawia się nadmierną ruchliwością, impulsywnością i zaburzeniami w koncentracji. Dzieci takie są ciągle pobudzone, ciężko się skupiają podczas nauki czy wykonywania różnych obowiązków.

Zasady, które pomagają dziecku w nauce:

1. Stała pora dnia odrabiania lekcji

Niekoniecznie musi to być ta sama godzina, ale na przykład ustalenie, że zawsze po obiedzie będziemy robić zadania domowe. Przed rozpoczęciem przypomnijmy kilkakrotnie o tym, co ma nastąpić, by uniknąć zaskoczenia oraz bardziej zmotywować dziecko. Ważne jest aby wyznaczyć przedział czasowy na naukę, czyli początek i koniec, który pomaga stworzyć taką perspektywę zakończenia pracy i zyskania czasu wolnego.

2. „Puste biurko”

Ograniczenie zbędnych bodźców do minimum jest w pracy z takimi dziećmi bardzo pomocne. Najlepsze jest własne biurko, ale może również być to duży stół, ważne jedynie by blat był pusty, a pozostały na nim tylko najpotrzebniejsze rzeczy do nauki. Miejsce, w którym dziecko się uczy nie powinno dostarczać hałasów z zewnątrz, dlatego warto postawić biurko z dala od okna, najlepiej przy pustej ścianie, by nic nie przeszkadzało w skupieniu. Niektóre dzieci lepiej pracują przy włączonej muzyce, bądź ucząc się na ziemi, oczywiście możemy na to pozwolić.

3. Motywacja

Czas skupienia na pracy u dzieci z ADHD może być różny, dlatego warto robić krótkie przerwy w trakcie nauki. Ważne by nie wykorzystywać takiej przerwy na telewizję, komputer czy wyjście na podwórko. Z czasem starajmy się zmniejszać ilość przerw i wydłużać czas skupienia na zadaniach. Pomocna w tym będzie motywacja ze strony rodzica, np. zwrócenie uwagi na ważne informacje w zadaniu, tak by zainteresować dziecko. Wszystko co nowe, nietypowe pomaga w skupieniu. Ważne są też pochwały za każde dobrze zrobione zadanie. Na koniec zawsze pomagajmy dziecku spakować tornister. Pamiętajmy też o jednym dniu wolnym od nauki!

Artykuł ADHD a nauka pochodzi z serwisu .

mgr Agata Bańczyk, mgr Kamila Lichosik

Style przywiązania u dzieci

Twórcą teorii przywiązania jest John Bowlby. Przywiązanie uznaje za wrodzoną potrzebę człowieka, którą można definiować jako dążenie do bliskości z konkretną osobą, tak zwaną figurą przywiązania. Na szczególny czas, podczas którego budowanie przywiązania jest wyjątkowo intensywne, przypada wiek dziecka od 6/8 miesiąca życia do 3 roku życia – w tym okresie tworzy się pierwotne przywiązanie, którego charakter oddziaływać będzie na relacje, jakie dziecko będzie budowało w okresie dorosłości.

Przywiązanie u dzieci – 3 style przywiązania

Bezpieczny styl przywiązania

Pierwszy, bezpieczny styl przywiązania opiera się na tym, iż dziecko dorasta w atmosferze bezpieczeństwa i ciepła, dzięki czemu nie towarzyszy mu nadmierne poczucie lęku. Takie warunki sprawiają, że dziecko chętnie eksploruje środowisko, w którym przebywa;   sytuacja rozstania z matką nie wywołuje u niego negatywnych emocji, a jej powrót nie wiąże się  silną potrzebą przylgnięcia do niej.

Lękowo-ambiwalentny styl przywiązania

Kolejny styl przywiązania nazywamy lękowo-ambiwalentnym. Może się on pojawić, gdy dziecko wychowuje się w poczuciu niepewności spowodowanej nieprzewidywalnymi zachowaniami matki, która raz odpowiada na jego potrzeby (bezpieczeństwa, bliskości, fizjologiczne) a innym razem nie lub robi to w opóźnionym czasie. Takie dziecko nie będzie chętne do poznawania otoczenia, będzie zamknięte na nowe doświadczenia. W przypadku rozstania z matką będzie reagowało lękiem, płaczem, natomiast przy ponownym spotkaniu najpierw będzie silnie dążyło do bliskości, aby następnie ją od siebie odepchnąć. Tendencja wskazuje, że matki dzieci lękowo-ambiwalentnych są osobami mniej dojrzałymi pod względem emocjonalnym, okazują więcej negatywnych emocji, a także częściej postrzegają różnorodne sytuacje za stresujące.

Unikowy styl przywiązania

Ostatnim, trzecim, stylem przywiązania jest styl unikowy, który pojawia się na skutek braku uwagi ze strony matki, która ignoruje swoje dziecko, nie okazuje mu czułości i zainteresowania. Dziecko unikowe eksploruje otoczenie pozostając obojętnym na to, czy jego matka jest w pobliżu czy też jej nie ma, natomiast w sytuacji jej powrotu nie zwraca ono na nią uwagi, nie dąży do nawiązania z nią kontaktu.

Jak rozwija się przywiązanie u dziecka?

To, jaki styl przywiązania wytworzy się w okresie dzieciństwa jest niezwykle ważne, ponieważ będzie on warunkował przyszłe relacje. Jak stwierdził sam Bowlby: „Raz wykształcone przywiązanie charakteryzuje istotę ludzką od kołyski aż po grób” – więź z figurą przywiązania pełni funkcję prototypu dla później budowanych więzi.

Idąc tym tropem można zaobserwować, że osoby z bezpiecznym stylem przywiązania lepiej odnajdują się w okolicznościach wymagających współdziałania z innymi, sytuacje społeczne nie budzą w nich lęku, lecz budowanie więzi oraz realizowanie zadań rozwojowych przychodzi im z większą łatwością, czemu towarzyszy postawa otwartości i gotowości. Ponadto osoby te charakteryzuje większe poczucie autonomii i większa możliwości regulowania swoich emocji, a w sytuacjach trudnych sięganie po efektywne strategie rozwiązywania konfliktów. Pozabezpieczne style przywiązania w dużym stopniu warunkują trudności w obszarze umiejętności psychospołecznych. Osoby te w relacjach przejawiają nieufność, obojętność, wycofanie bądź zależność. W przypadku stylu unikającego u podstaw reakcji osoby leżą potrzeby niezaspokojone w pierwszych okresach rozwoju. W sytuacji, którą osoba odbiera za zagrażającą lub budzącą w niej niepokój, doświadcza ona niedostępności obiektu przywiązania, co interpretuje jako odrzucenie lub brak akceptacji. Wówczas reakcją są zachowania unikowe, które mają pomóc w poradzeniu sobie z problemem, a także z redukcją złości, niepokoju oraz pragnienia bliskości. Ponadto pełnią one funkcję obronną przed emocjonalnym zranieniem. Zachowania lękowo-ambiwalentne, podobnie jak zachowania unikowe, są spowodowane nieprzewidywalnymi i niespójnymi postawami obiektu przywiązania we wczesnej fazie rozwoju.

Osoba, która doświadczyła niestabilnych zachowań ze strony opiekuna w późniejszych relacjach przejawia nadmierną zależność od  figury przywiązana, czego źródłem jest jednej strony pragnienie bliskości, z drugiej poczucie niepokoju. Zależność od innych pojawia się z obawy przed odrzuceniem, dlatego zamiast dążyć do budowania własnej autonomii osoba szuka możliwości redukcji lęku przed samotnością. Relacje motywowane takimi odczuciami mają niesymetrycznych charakter, nie są dla osoby satysfakcjonujące oraz mogą kształtować w niej przekonanie o własnej bezsilności, bierności oraz braku sprawczości z jej strony. Konsekwencją wymienionych czynników może być trudność osoby w realizacji zadań rozwojowych.

 Jak rozwinąć u dziecka bezpieczny styl przywiązania?

Przypatrując się przedstawionym stylom przywiązania, nie trudno dojść do wniosku, że najodpowiedniejszym z nich jest styl bezpieczny, dlatego warto zastanowić się jak go rozwinąć? Paradoksalnie, nie jest to proces wymagający wyjątkowych technik wychowawczych. Ważnym jest, aby zapewnić dziecku poczucie bezpieczeństwa poprzez okazywanie mu ciepła i zapewnianie o swojej obecności w różnych sytuacjach. Należy także adekwatnie i elastycznie reagować na jego potrzeby, być wobec niego czułym, wrażliwym i opiekuńczym. Pozwoli to zbudować z dzieckiem silną więź emocjonalną, która będzie świadczyć o tym, że jest ono bezwarunkowo kochane i akceptowane.

W przypadku napotkania trudności, jeśli obserwują Państwo rozwijanie się któregoś z  nieprawidłowych stylów przywiązania, warto jest skorzystać z fachowej pomocy, konsultując sytuację dziecka i rodziny z psychologiem oraz pozostawać w stałej współpracy z placówką (szkołą/przedszkolem), do której uczęszcza dziecko. Obopólne działania, pełne empatii i zrozumienia dla potrzeb dziecka, z uwzględnieniem jego wieku, doświadczeń i temperamentu, mogą znacznie wpłynąć na budowanie relacji przez dziecko.

Artykuł Style przywiązania u dzieci pochodzi z serwisu .

Jak pracować nad pewnością siebie?

W czasach niepewności pandemicznej, wiele osób, szczególnie nastolatków,  cierpi z powodu braku pewności siebie. Wielu z nich, ogranicza przez to swoje kontakty społeczne, ma słabsze wyniki w nauce, czuje się źle i bezwartościowo.

Miesiące pandemii spowodowały utrudnienie w doskonaleniu pewności siebie. Dlatego też, przedstawiamy poniżej kilka informacji i zasad, które pomogą rozwinąć pewność siebie.

Czym jest pewność siebie?

Pewność siebie to stan, uczucie lub wiara wynikające z zaufania i przekonania. Niektórzy ludzie potrafią funkcjonować pod presją, z łatwością nawiązują kontakt z innymi i wiedzą, czego chcą od życia. Określa się ich mianem pewnych siebie.

Pewność siebie jest umiejętnością nad którą można pracować, jak nad każdą inną. Przyjmij tę wiadomość, a dzięki niej zyskasz swobodę w jej budowaniu i zmienianiu własnego życia.

Kilka zasad pracy nad pewnością siebie:

• Miej otwarty umysł.

Wystrzegaj się pokusy dopuszczania do siebie myśli „To się nie sprawdzi…”, podejdź do ćwiczenia pewności siebie z otwartą głową. Bądź gotów na testowanie nowych idei.

• Stawiaj małe kroki.

Nie spiesz się, niech wiedza ułoży ci się w głowie, zanim pójdziesz dalej utrwal sobie wiedzę w głowie. Jeśli przeskoczysz za szybko wiele etapów pracy nad pewnością siebie, efekt będzie odwrotny.

• Przyjmij wyzwanie.

Przygotuj się na błądzenie, cofanie się, potknięcia i frustracje. Stawiając czoło lękom i słabościom, staniesz się silniejszy.

• Korzystaj z doświadczenia

Odwołuj się do doświadczeń – staraj się je zaobserwować i zrozumieć. Poczuj się ich częścią. Zdobywając doświadczenie – rozbierz je na części pierwsze i wyciągnij wnioski.

Zadaj sobie pytania odwołując się do doświadczeń – co poszło dobrze? Co źle? Co mogę poprawić? Itp.

• Wytrwałość zamieni porażkę w naukę.

Pewność siebie to kwestia emocji, a porażki bardzo ciążą. Patrz więc na świat analitycznie i próbuj różnych rozwiązań. Twoje porażki to część procesu uczenia się.

• Kończ to, co zacząłeś

Daj sobie szanse i skończ to, co zacząłeś.

• Zaakceptuj fakt – pewność siebie to umiejętność.

Niektórzy ludzie potrafią funkcjonować pod presją, z łatwością nawiązują kontakt z innymi i wiedzą, czego chcą od życia. Jeśli tego nie masz, wiedz, że można nad tym pracować. Przyjmij ten fakt i pozwól sobie na swobodę w jej budowaniu i zmienianiu własnego życia.

Powyższe wskazówki mogą posłużyć zarówno dzieciom, młodzieży jak i osobom dorosłym

Na podstawie:

Tanya J.Peterson, Jak żyć bez lęku (…)

Artykuł Jak pracować nad pewnością siebie? pochodzi z serwisu .

9. września obchodzimy Światowy Dzień FAS. Z uwagi na to, iż w naszej codziennej praktyce terapeutycznej nierzadko spotykamy przypadki dzieci z owym zespołem przygotowaliśmy krótką informację, czym się charakteryzuje.

Czym jest FAS?

FAS, czyli Alkoholowy Zespół Płodowy, jest zaburzeniem powstałym na skutek spożywania alkoholu przez kobietę na jakimkolwiek etapie ciąży. Substancja przez krew łożyskową dociera do dziecka uszkadzając jego mózg na poziomie strukturalnym oraz funkcjonalnym.

Jakie są objawy FAS?

Objawy FAS można podzielić na fizyczne oraz psychiczne.

Fizyczne objawy FAS:
– mały obwód głowy
– charakterystyczne rysy twarzy: małe, szeroko rozstawione oczy; cienką górną wargę; krótki, zadarty nos; brak rynienki pod nosowej
– deformacje stawów, rąk, nóg oraz palców
– wady serca, uszkodzone nerki i kości
– problemy ze wzrokiem oraz słuchem

Natomiast do objawów psychicznych można zaliczyć:
– problemy z koncentracją uwagi, zapamiętywaniem oraz myśleniem abstrakcyjnym
– trudności z uczeniem się
– utrudniony proces adekwatnej oceny sytuacji
– brak umiejętności przewidywania oraz rozumienia relacji przyczynowo-skutkowych
trudność w rozumieniu żartów, mimiki, gestów
– ograniczony zasób słów

„Wieczne dzieci” – tak nieraz określane są osoby z FAS. Wynika to z faktu, że dzieci dotknięte tym zaburzeniem zachowują się nieadekwatnie do wieku, a ich umiejętności są ograniczone w stosunku do umiejętności przejawianych przez rówieśników. I tak, w czasie, gdy prawidłowo rozwijający się pięciolatek będzie w stanie wykonać 3 polecenia równocześnie, w możliwościach pięciolatka z FAS będzie wykonanie tylko 1 polecenia na raz. Podobnie dziesięciolatek o normatywnym rozwoju nie będzie miał problemu z rozwiązaniem zadania wymagającego abstrakcyjnego myślenia oraz będzie uczył się poprzez wyciąganie wniosków, natomiast dziesięciolatek z FAS szybko zmęczy się wysiłkiem umysłowym, a proces uczenia się w jego przypadku będzie przebiegał na zasadzie eksperymentowania. Różnice są widoczne także w starszym wieku. Typowy osiemnastolatek dąży do samodzielności i niezależności oraz planuje swoją przyszłość, z kolei osiemnastolatek z FAS będzie swoim zachowaniem przypominał dziesięcioletnie dziecko, które potrzebuje narzucenia zasad oraz kierownictwa. Ponadto jego zachowania będą nacechowane impulsywnością, a utrudniona umiejętność przewidywania i planowania w dalszej perspektywie czasowej sprawi, że jego zachowanie będzie motywowane tym, co dzieje się „tu i teraz”.

Jak postępować z dzieckiem z FAS?

Ze względu na specyficzne funkcjonowanie dzieci z FAS należy stosować metody pracy odpowiednie do ich możliwości. Podstawowymi regułami jakimi należy kierować się jest:

• przekazywanie konkretnych informacji – należy unikać aluzji i metafor, a posługiwać się prostym słownictwem oraz zwięzłymi poleceniami
• unikanie nowości – dzieci z FAS najlepiej działają w znanych, stałych warunkach; zaleca się także, aby nie wprowadzać zbyt wielu nowych słów, zwrotów czy poleceń na raz
• powtarzanie – pamięć dzieci z FAS jest krótka, przez co łatwo zapominają one nawet o wyuczonych informacjach, dlatego bardzo ważne jest regularne powtarzanie materiału
• prostota – liczba informacji, jakie są w stanie przyswoić dzieci z FAS jest ograniczona, a zbyt duża ilość sygnałów, może szybko prowadzić do ich zmęczenia, należy więc stosować proste oraz krótkie komunikaty
• szczegółowość – ze względu na zaburzenie, dzieci mają trudności w rozumowaniu abstrakcyjnym oraz pojmowaniu informacji uogólnionych, należy zatem przekazać im dokładną instrukcję zadania oraz krok po kroku wyjaśnić im, co mają zrobić
• zasady – aby sprawnie funkcjonować, dzieci z FAS potrzebują stałości oraz uporządkowania, co zapewnią im konkretnie określone zasady oraz reguły, które wprowadzą w ich życie rutynę oraz poczucie bezpieczeństwa.
  Warto pamiętać o tym, że dzieci z FAS często, mimo młodego wieku, są już bardzo doświadczone prze życie, nieraz pochodzą z trudnych rodzin, a środowisko, w którym funkcjonują na co dzień różni się od wyobrażenia „domu”, jakie większość z nas posiada. Dlatego też przedstawione reguły, choć wydają się niepozorne, jednak pełnią bardzo ważną funkcję – wprowadzają w życie dzieci z FAS harmonię, poczucie bezpieczeństwa. Wtórnie pozwolą także na budowanie przekonania o własnej wartości, co stanie się za przyczyną sukcesów, jakie dzieci z FAS będą osiągać, gdy w atmosferze cierpliwości i życzliwości poświęci im się swój czas.

Artykuł Światowy Dzień FAS pochodzi z serwisu .

Każdy wiek ma swój lęk – lęk u dzieci młodszych

Jakie lęki odczuwają dzieci?

Każdemu dziecku mogą przydarzyć się nieszczęśliwe wypadki. Czasem straszymy dzieci Babą Jagą, czasem dziecko napotka przykra sytuacja udziału w wypadku… Obowiązkiem rodziców jest strzec przed nimi swoje dzieci. Nie jest jednak możliwe, aby całkowicie udało nam się uniknąć lęku w życiu dziecka. Dlatego też dzieci powinny w poszczególnych etapach rozwoju przejść przez pewne fazy stanów lękowych. Poniżej przedstawiam tabelę lęków odpowiednich dla poszczególnych lat życia dziecka. Opis ten jest nieco uproszczony, lecz adekwatny do obserwowanych w gabinecie historii dzieci.

Tabela lęków charakterystycznych dla wieku dziecka

Każde ze zdrowych dzieci od czasu do czasu boi się czegoś. Optymistycznym jest fakt, iż lęki pojawiają się i szybko znikają. Długotrwałość występowania lęku zależy w dużej mierze od predyspozycji osobowościowych dziecka, od tego jak silny jest lęk oraz w jaki sposób reagujemy na lęk dziecka.

Czasem najlepszym rozwiązaniem jest towarzyszenie dziecku podczas odczuwanego lęku, nie dopuszczanie do tego, aby lęk urósł do dużych rozmiarów oraz nieuświadamianie dziecku posiadania lęku. Sytuacje jednak różnią się między sobą. Czasem lepiej jest omówić z dzieckiem dane zdarzenie, aby dziecko mogło poradzić sobie z szybciej z lękiem. Ze względu na niepowtarzalność sytuacji do każdego przypadku należy podchodzić indywidualnie. Poniższe rady pomogą rodzicom i opiekunom swobodniej poruszać się w sytuacjach lękowych.

Czego nie wolno robić, gdy twoje dziecko się boi

– wyśmiewać lęków dziecka,

– zawstydzać dziecko przed innymi,

– gwałtownie zmuszać dziecko do stawiania czoła lękotwórczej sytuacji, dopóki samo nie jest jeszcze gotowe i nie mamy pewności, że to już odpowiedni moment,

– niecierpliwić się,

– zakładać, że wasze dziecko się boi, z waszej lub własnej winy,

– uważać, że lęk jest zły i nienormalny.

Co należy robić, kiedy dziecko się boi:

– rozumieć i akceptować lęk dziecka,

– pamiętać, że często dzieci wyrastają z lęków rozwojowych,

– odwołać się do własnych doświadczeń – opowiedzieć o tym, jak kiedyś nam samym udało się przełamać lęk,

– być przy dziecku w trudnej sytuacji, wspierać je,

– pozwolić czasowo dziecku na unikanie (na krótki czas), zanim podejmie próbę oswojenia z sytuacją lękową,

– stosować zasadę małych kroków – np. w przypadku lęku wysokości, zaczynając od wspięcia się na kilka stopni schodów…,

– pozwolić dziecku doświadczać wielu różnych sytuacji,

– stwarzać okazje do samodzielności.

Jeśli jednak lęk waszego dziecka utrzymuje się na wysokim poziomie, który zaburza jego funkcjonowanie i nie zmniejsza się z upływem czasu oraz trudno jest znaleźć dla niego wytłumaczenie, niezbędna może okazać się pomoc specjalisty.

^{Na podstawie książki „Rozwój psychiczny dziecka…” Frances L. Iig, Louise Bates Ames, Sidney M. Baker}

Artykuł Czego może bać się dziecko? pochodzi z serwisu .